تحول نمادین سیطره آمریکا بر دریاها: از “هژمونی بی‌چالش” به “حضور پرهزینه و شکننده”

ناو یو اس اس جرالد فورد به عنوان نمادی از هژمونی نظامی آمریکا در دریاها و نمایش قدرت این کشور در چند دهه اخیر شناخته می‌شود. پیش از تهاجم تروریستی آمریکایی-صهیونی به خاک مقدس کشورمان، رئیس‌جمهور آمریکا بارها از اعزام این ناو و دیگر ناوهای هواپیمابر مانند آبراهام لینکلن برای عملیات روانی و به زعم خود، سوق‌دادن مقامات کشور به «تسلیم بی‌قید و شرط» استفاده کرده بود. ناو آبراهام لینکلن در روزهای ابتدایی درگیری، با شلیک‌های نیروی دریایی کشورمان، صدها کیلومتر از محدوده سرزمینی ما دور شد و عملاً از دور جنگ خارج گردید. سرنوشت ناو جرالد فورد نیز جالب توجه است؛ این ناو در هفته اول جنگ دچار یک آتش‌سوزی عظیم شد و به سرعت از منطقه خارج گردید. بر اساس گزارش‌ها، هم‌اکنون این ناو در کرت یونان پهلو گرفته تا تعمیرات اساسی روی آن انجام شود و تا ماه‌ها از چرخه عملیاتی خارج است.

روزنامه انگلیسی تلگراف در گزارشی به تاریخ ۱۷ مارس (۲۷ اسفند) به بررسی ماجرای آتش‌سوزی و غیرعملیاتی‌شدن ناو جرالد فورد پرداخته است که نکات قابل‌توجهی را در بر دارد. به گزارش تلگراف، آتش‌سوزی که در بزرگ‌ترین کشتی جنگی آمریکا رخ داد، ۳۰ ساعت طول کشید تا مهار شود. سه ملوان روی ناو جرالد فورد نیاز به مداوا پیدا کردند و ده‌ها نفر دچار استنشاق دود شدند. بیش از ۶۰۰ ملوان و خدمه تخت‌های خود را پس از وقوع آتش‌سوزی در رختشویخانه از دست دادند و برخی از آن‌ها چند روز است که روی زمین و میزها می‌خوابند. این حادثه دومین واقعه شرم‌آور برای ناو هواپیمابر آمریکایی، بزرگ‌ترین کشتی جنگی ساخته شده تاکنون، در جریان پشتیبانی از نیروهای آمریکایی در خاورمیانه در طول جنگ با ایران محسوب می‌شود.

به گزارش ان‌پی‌آر، سرویس‌های بهداشتی این کشتی جنگی طراحی نامناسبی دارند و به طور منظم در طول ماه‌های حضور در دریا خراب می‌شوند. ایمیلی از مارس ۲۰۲۵ به ۲۰۵ مشکل در این سیستم تنها در مدت چهار روز اشاره داشت. روز دوشنبه، استارز اند استرایپس، روزنامه نظامی وابسته به پنتاگون، گزارش داد که یک ملوان برای دریافت مداوا پس از آتش‌سوزی از ناو فورد منتقل شده است و وضعیت وی پایدار گزارش شده است. تحقیق درباره علت آتش‌سوزی همچنان در حال انجام است، اما نیروی دریایی آمریکا اعلام کرده که این حادثه مرتبط با درگیری نبوده است.

ناو فورد حدود ۱۰ ماه است که در دریا به سر می‌برد؛ ابتدا از اکتبر از دریای مدیترانه به دریای کارائیب فرستاده شد تا بخشی از ناوگانی باشد که دونالد ترامپ حول ونزوئلا جمع کرده بود. پس از ربایش غیرقانونی نیکلاس مادورو، رهبر پیشین ونزوئلا، در ژانویه توسط نیروهای ویژه آمریکا، این ناو به غرب آسیا فرستاده شد تا تنش‌ها با ایران افزایش یابد. به خدمه گفته شده است که احتمالاً تا ماه مه در منطقه باقی خواهند ماند، به این معنا که حدود یک سال را در دریا سپری می‌کنند که دو برابر طول یک مأموریت عادی ناو هواپیمابر است.

دریادار جان اف. کربی، سخنگوی پیشین پنتاگون، گفت: «کشتی‌ها هم خسته می‌شوند و در طول مأموریت‌های طولانی آسیب می‌بینند. شما نمی‌توانید یک کشتی را این‌قدر طولانی و سخت به کار بگیرید و انتظار داشته باشید که او و خدمه‌اش در اوج ظرفیت عمل کنند.» فرماندهی مرکزی نیروی دریایی آمریکا در بیانیه‌ای اعلام کرد: «در ۱۲ مارس، ناو جرالد آر فورد (CVN ۷۸) دچار آتش‌سوزی شد که از محوطه اصلی رختشویخانه کشتی شروع شد. علت آتش‌سوزی مرتبط با درگیری نبوده و مهار شده است. به سیستم پیشرانه کشتی آسیبی نرسیده و ناو هواپیمابر همچنان کاملاً عملیاتی است. دو ملوان در حال حاضر برای جراحات غیرجانی تحت مداوا هستند و وضعیت آنها پایدار است. اطلاعات تکمیلی در دسترس قرار خواهد گرفت.»

گزارش تلگراف به نقل از منابع یونانی (روزنامه کاتیمرینی) اشاره کرده که سناریوی آتش‌سوزی عمدی توسط خدمه نیز در حال بررسی است. در این گزارش، کریس پری، دریادار بازنشسته نیروی دریایی بریتانیا، گفته است: «به ویژه در زمان درگیری، به راحتی می‌توانید ۲۰ سال زندان برای این کار بگیرید.» همچنین در این گزارش به مشکلات طولانی‌مدت سرویس‌های بهداشتی ناو فورد اشاره شده که از مارس ۲۰۲۵ ثبت شده بودند و به گفته منابع، بخشی از آنها به دلیل تخلیه اشیای نامناسب مانند تی‌شرت توسط خدمه بوده است.

این رویداد نشان‌دهنده “شکنندگی عملیاتی” و “افول کارایی” در اوج تنش است. حادثه مذکور سه واقعیت را آشکار ساخت: ظرفیت عملیاتی مازاد وجود ندارد؛ آمریکا برای مدیریت دو جبهه (ونزوئلا و ایران) مجبور به تمدید مأموریت‌ها فراتر از حد مجاز شده که هزینه آن کاهش آمادگی و افزایش خطای انسانی است. هیمنه با حضور تضمین نمی‌شود، با “آمادگی دائمی” تضمین می‌شود؛ خروج ناو فورد در حساس‌ترین لحظات، یک “پیروزی اطلاعاتی-روان‌شناختی” برای ایران ایجاد کرد، حتی اگر ایران شلیک‌کننده موشک نبوده باشد. آسیب‌پذیرترین نقطه، تجهیزات پیشرفته نیست، بلکه “خطوط پشتیبانی و روحیه خدمه” است؛ فرسودگی ۱۰ ماهه و مشکلات رختشویخانه و توالت‌ها نشان داد که یک نیروی نظامی مدرن، بیش از آنکه با موشک‌های دشمن آسیب‌پذیر باشد، با “فرسودگی لجستیک و نیروی انسانی” آسیب‌پذیر است.

در نهایت، این رویداد نمادی از گذار از “هژمونی بی‌چالش” به “حضور پرهزینه و شکننده” برای قدرت آمریکا در منطقه است. آمریکا همچنان قدرتمندترین نیروی نظامی جهان را دارد، اما حادثه فورد نشان داد که این قدرت برای مدیریت همزمان چند بحران و حفظ حضور بی‌وقفه در نزدیکی سواحل ایران، به مرز فشار حداکثری خود رسیده است.