پیوند مشکلات اقتصادی با کاهش تمایل ایرانیها به فرزندآوری
مسائل اقتصادی از اهمیت بالایی برخوردارند، اما تنها عامل مؤثر نیستند. نگرانی درباره آینده، چالشهای مسکن، شیوههای زندگی نوین، فشارهای روانی و تغییر در ارزشها نیز تأثیرات قابل توجهی...
رئیس مرکز تحقیقات سلامت دانشگاه علوم پزشکی ایران در خصوص عوامل عدم تمایل به فرزندآوری در ایران اظهار داشت که مشکلات اقتصادی تنها یکی از عوامل مؤثر هستند و نگرانی از آینده، مشکلات مسکن، سبک زندگی جدید، فشارهای روانی و تغییر ارزشها نیز نقش مهمی دارند.
جمعیت به عنوان یکی از عوامل کلیدی شکلدهنده قدرت ملی کشورها، تأثیرات قابل توجهی بر جنبههای اقتصادی، نظامی، فرهنگی و سیاسی دارد. کشورهایی که از جمعیتی جوان، آموزشدیده و سالم برخوردارند، توان تولید و نوآوری بیشتری دارند. در مقابل، کشورهای با جمعیت پیر یا در حال کاهش با چالشهای اقتصادی و کمبود نیروی کار مواجه میشوند.
ایران در سالهای اخیر با تغییرات جدی در روند جمعیتی روبهرو شده است. بر اساس آخرین گزارشها، جمعیت کشور در سال ۱۴۰۳ حدود ۸۶ میلیون نفر برآورد شده و نرخ باروری به طور قابل توجهی کاهش یافته است. در دهه ۱۳۶۰ میانگین باروری بیش از ۶ فرزند به ازای هر زن بود، اما اکنون این رقم به حدود ۱.۶ فرزند رسیده است. این کاهش به عوامل مختلفی از جمله وضعیت اقتصادی و افزایش سن ازدواج مرتبط است.
ساختار سنی جمعیت ایران به سمت سالخوردگی در حال تغییر است و پیشبینی میشود تا سال ۱۴۳۰ نزدیک به ۳۰ درصد جمعیت کشور را افراد بالای ۶۰ سال تشکیل دهند. این وضعیت چالشهای بزرگی در حوزههای بیمه، بازنشستگی و نیروی کار ایجاد خواهد کرد.
به همین دلیل، سیاستهای جمعیتی به یکی از محورهای اصلی برنامهریزی کلان کشور تبدیل شده است. طرحهای حمایت از خانواده و تشویق به فرزندآوری در حال اجراست، اما کارشناسان تأکید میکنند که صرف تصویب قوانین کافی نیست و باید ساختار اقتصادی و اجتماعی به گونهای اصلاح شود که فرزندآوری در زندگی مردم ممکن و مطلوب گردد.
پژوهش انجام شده در مرکز تحقیقات ارتقای سلامت به بررسی ابعاد اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی فرزندآوری پرداخته و نتایج آن آماده ارائه به نهادهای سیاستگذار است. این پژوهش به شفافسازی دلایل کمفرزندی کمک کرده و میتواند به سیاستگذاران در طراحی حمایتها کمک کند.
انتظار میرود که موضوع جمعیت از حالت شعاری خارج شده و تصمیمات در این حوزه بر مبنای دادههای واقعی اتخاذ شود. تقویت امنیت شغلی و مالی جوانان، دسترسی به مسکن و توسعه خدمات مراقبتی از جمله راهکارهای پیشنهادی برای افزایش فرزندآوری است.
برنامههای آینده مرکز تحقیقات ارتقای سلامت شامل بررسی رفتارهای باروری در نسلهای مختلف و تحلیل موانع فرزندآوری در گروههای شغلی و اقتصادی مختلف است. هدف نهایی این است که سیاستهایی اجرا شود که زندگی واقعی مردم را بهبود بخشد و به کیفیت زندگی خانوادهها کمک کند.
بدون نظر! اولین نفر باشید