بررسی نقش شرکت کشتیرانی ZIM در تجارت دریایی اسرائیل

اقتصاد اسرائیل با وجود پیشرفت‌های تکنولوژیکی و صنعتی، بر پایه‌ای شکننده و وابسته به خارج استوار است. این وابستگی به‌ویژه در عرصه تجارت خارجی نمایان می‌شود؛ جایی که کشتیرانی نه تنها یک گزینه، بلکه تنها راه حیاتی و اصلی برای مبادلات اسرائیل با نقاط مختلف جهان به شمار می‌آید. موقعیت جغرافیایی خاص اسرائیل و روابط تنش‌آلود با بسیاری از همسایگانش، توسعه تجارت زمینی قابل توجهی را از آن سلب کرده است. به همین دلیل، این رژیم به‌طور کامل برای واردات کالاهای اساسی، مواد اولیه، انرژی و همچنین صادرات محصولات خود به مسیرهای آبی وابسته شده است. بر اساس گزارش‌های کارشناسی، بیش از ۹۹ درصد از حجم کل تجارت خارجی اسرائیل از طریق دریا انجام می‌گیرد. این رقم به تنهایی گواهی انکارناپذیر بر نقش مرکزی کشتیرانی در بقا و رونق اقتصادی این رژیم است. این حجم عظیم مبادلات از طریق چند بندر اصلی مدیریت می‌شود که هر یک نقش استراتژیک منحصربه‌فردی دارند. بندر حیفا، بزرگترین و مهم‌ترین دروازه تجاری اسرائیل در شرق مدیترانه، سالانه بیش از ۳۰ میلیون تن کالا و حدود ۱.۴ میلیون کانتینر (TEU) را جابه‌جا می‌کند و شاهرگ ارتباطی اصلی با بازارهای اروپا و آمریکا به شمار می‌رود. در جنوب، بندر اشدود به عنوان قلب تپنده واردات عمل کرده و با ظرفیتی حدود ۲۳ میلیون تن، مسئولیت واردات حیاتی‌ترین کالاها از جمله خودرو، مواد غذایی، غلات و تجهیزات صنعتی را بر عهده دارد. این دو بندر در کنار یکدیگر، حدود ۷۰ تا ۸۰ درصد از تجارت کانتینری رژیم صهیونیستی را پوشش می‌دهند. در سوی دیگر، بندر ایلات بر کرانه دریای سرخ، دروازه جنوبی اسرائیل به سوی شرق دور و استرالیا محسوب می‌شود. اهمیت این بندر در امکان دسترسی مستقیم به اقیانوس هند بدون عبور از کانال سوئز است که آن را به مسیری کوتاه‌تر برای تجارت با آسیا تبدیل کرده است. با این حال، همین وابستگی مطلق، نقطه آسیب‌پذیر و «پاشنه آشیل» اقتصاد اسرائیل را شکل داده است. هرگونه اختلال در مسیرهای دریایی می‌تواند ضربه‌ای فلج‌کننده به پیکره اقتصاد این رژیم وارد کند. نمونه بارز این حساسیت، تنش‌های جاری در دریای سرخ و تنگه باب‌المندب است. حملات به کشتی‌های تجاری مرتبط با اسرائیل، شرکت‌های بزرگ کشتیرانی جهانی را وادار کرده است تا عبور از این آبراه حیاتی را متوقف کنند. پیامد این امر، انحراف اجباری مسیر کشتی‌ها به دور قاره آفریقا است که مسافتی ۲۰ هزار کیلومتری را به جای ۴ هزار کیلومتر طی کرده و منجر به افزایش شدید هزینه‌های ترانزیت و حداقل دو هفته تأخیر در زمان سفر می‌شود. بندر ایلات، که به‌طور خاص برای تجارت با شرق دور طراحی شده، بیشترین آسیب را از این بحران دیده و تا ۸۰ درصد از فعالیت خود را از دست داده است. این اختلالات در دو سال گذشته، زنجیره تأمین رژیم صهیونیستی را با کندی مواجه کرده و فشار مضاعفی بر بنادر حیفا و اشدود وارد آورده است. تأثیر این بحران صرفاً به تأخیر در تحویل کالا محدود نمی‌شود، بلکه ابعاد گسترده‌ای دارد. هزینه بیمه کشتی‌ها و محموله‌ها به‌طور تصاعدی افزایش یافته که مستقیماً بر قیمت نهایی کالاهای وارداتی می‌افزاید. این امر به نوبه خود به افزایش تورم و کمبود کالاهای استراتژیک مانند سوخت، دارو، قطعات صنعتی و حتی تجهیزات نظامی منجر می‌شود.

شرکت‌های کشتیرانی متعددی در سرزمین‌های اشغالی در حال فعالیت هستند که برخی از آن‌ها متعلق به طرف‌های خارجی و برخی دیگر متعلق به رژیم صهیونیستی هستند. اما مهم‌ترین شرکت که ستون فقرات اصلی تجارت دریایی رژیم صهیونیستی را تشکیل می‌دهد، شرکت کشتیرانی زیم (ZIM) است. بیشترین میزان پهلوگیری کشتی‌های تجاری در سرزمین‌های اشغالی در دو سال گذشته و تجارت خارجی رژیم صهیونیستی نیز متکی بر شرکت زیم بوده است. این کشتیرانی یازدهمین کشتیرانی برتر دنیا محسوب می‌شود. رئیس اتحادیه افسران نیروی دریایی، کاپیتان آسف هادار، در رابطه با اهمیت شرکت کشتیرانی زیم برای رژیم صهیونیستی گفت: “در جنگ اخیر، شرکت کشتیرانی زیم تقریباً تنها شرکتی بود که به اسرائیل واردات داشت، به‌ویژه در زمان درگیری با ایران، و این نگرانی وجود دارد که اگر دوباره در چنین وضعیتی قرار بگیریم، ملوانان خارجی حاضر نباشند به اینجا بیایند.” او افزود که “زیم” همچنین تنها پلتفرم برای تمام زیرساخت‌های دریایی اسرائیل است و تمام آموزش‌ها در این زمینه را انجام می‌دهد. اگر این شرکت اسرائیلی نباشد و به عنوان پلتفرم آموزشی برای صنعت کشتیرانی اسرائیل فعالیت نکند، صنعت کشتیرانی اسرائیل سقوط خواهد کرد.” پیشتر، شرکت خدمات حمل و نقل یکپارچه ZIM رژیم صهیونیستی، درآمد سه ماهه سوم سال ۲۰۲۵ خود را ۱.۷۸ میلیارد دلار گزارش کرد که نسبت به مدت مشابه در سال ۲۰۲۴، ۳۶ درصد کاهش یافته است. درآمد خالص این کشتیرانی از ۱۱۲۶ میلیون دلار در سال گذشته به ۱۲۳ میلیون دلار کاهش یافت و سود هر سهم از ۹.۳۴ دلار به ۱.۰۲ دلار کاهش یافت. حجم کانتینر حمل شده توسط این کشتیرانی در مجموع ۹۲۶ هزار TEU بود که ۵ درصد کمتر نسبت به سال گذشته بود. این شرکت اعلام کرد که خالص وجه نقد حاصل از فعالیت‌های عملیاتی ۶۲۸ میلیون دلار بوده است، در حالی که این رقم در سال قبل ۱۴۹۸ میلیون دلار بوده است. لازم به ذکر است که با افت عملکرد و درآمد این کشتیرانی ناشی از جنگ رژیم صهیونیستی با کشورهای مختلف در دو سال گذشته، رتبه این شرکت در میان کشتیرانی‌های برتر دنیا افت خواهد کرد. اما درک این نکته مهم است که با وجود تمام مشکلات رژیم صهیونیستی در مسئله تأمین امنیت کشتیرانی خود و همزمان ادامه تنش‌های منطقه‌ای، صهیونیست‌ها همچنان برای تجارت دریایی خود به فعالیت‌های شرکت کشتیرانی زیم وابسته هستند و آسیب به فعالیت‌های این شرکت، آسیب به یکی از مهم‌ترین شریان‌های حیاتی رژیم صهیونیستی است. همانطور که فرماندهان نظامی ایران پیشتر هشدار داده‌اند، در صورت اشتباه محاسباتی مجدد رژیم صهیونیستی و اقدام برای تجاوز به ایران، شریان‌های حیاتی رژیم صهیونیستی در تمام منطقه و فراتر از آن هدف حمله قرار خواهد گرفت.