شهرام شب‌پره و صدف بیوتی؛ «گنگ» تبلیغاتی فیلیمو/ چرا فقط یک پلت‌فرم می‌تواند خارج از چهارچوب تبلیغ کند؟

در خردادماه سال ۱۴۰۲، گزارشی از سوی خبرگزاری «برنا» منتشر شد که به تحلیل و بررسی ارتباط دو پلتفرم «فیلیمو» و «تلویکا» از زوایای مختلف پرداخت. در این گزارش اشاره شده است که نام سکوی «تلویکا» به‌طور مکرر توسط شبکه‌های ماهواره‌ای مطرح می‌شود. این سکو به‌ظاهر یک سیستم نمایش ویدیوی درخواستی (VOD) است که فیلم و سریال را در اختیار کاربران قرار می‌دهد، اما محتوای آن، تلویکا را متمایز می‌سازد. بررسی محتوای این پلتفرم نشان می‌دهد که عمده آثار به‌نمایش‌درآمده در آن، متعلق به فیلیمو است. همچنین، تبلیغات تلویکا در شبکه‌های ماهواره‌ای نشان می‌دهد که این سکو برای تقویت و معرفی خود، به‌طور مکرر به پخش آثار فیلیمو اشاره می‌کند.

تحلیل‌های موجود در فضای مجازی دو فرضیه محتمل را مطرح می‌سازد: گروهی از تحلیلگران بر این باورند که تلویکا سکویی بی‌ربط به داخل است که آثار فیلیمو را بدون اجازه و با توجه به ضعف قانون کپی رایت در ایران، به‌طور گسترده بازپخش می‌کند؛ اما گروهی دیگر بر اساس شواهد موجود، احتمال می‌دهند که تلویکا پوشۀ خارجی فیلیمو است که در هماهنگی با مدیران گروه تجاری صباایده، فعالیت خود را در کشور امارات ادامه می‌دهد.

بر اساس گزارش برنا، تلویکا شرکتی ثبت‌شده در کشورهای امارات متحده عربی و اتریش است و تحت مدیریت مهدی یزدی‌زاده فعالیت می‌کند. سیاست‌گذاری این شرکت هماهنگ با مجموعۀ «صباایده» (مالک فیلیمو و آپارات) در تهران انجام می‌شود. به دلیل عدم پیگیری قضایی نقض کپی رایت در حوزه پخش آثار خارجی در فیلیمو، امکان پخش آثار تولیدی در تلویکا فراهم شده است. فیلیمو تاکنون هیچ‌گاه این رابطه را به‌طور رسمی تأیید یا رد نکرده است، اما تبلیغات گسترده اینترنتی و ماهواره‌ای، نام سکوی تلویکا را بیشتر مطرح کرده است.

رابطه‌ای رسمی و شفاف میان تلویکا و «صباایده/فیلیمو» در طول سال‌های اخیر فاش نشده و هیچ رسانه‌ای نتوانسته این موضوع را اثبات کند. با این حال، تلویکا مشارکت‌های تبلیغاتی غیرمتعارفی را دنبال کرده است. یکی از این تبلیغات، حمایت از کنسرت‌های شهرام شب‌پره است. ویدئویی از یکی از کنسرت‌های او منتشر شد که در آن، خاطره‌ای از ابراهیم حامدی (ابی) تعریف می‌کند و در پس‌زمینه این ویدئو تبلیغاتی از پلت‌فرم «تلویکا» وجود دارد.

کنسرت مذکور سال گذشته توسط انجمن ایرانیان «ترای سیتی ونکور» به بهانه چهارشنبه‌سوری برگزار شد. تبلیغات تلویکا در زمان‌هایی پخش می‌شود که کنسرت متوقف شده و خواننده در حال گفت‌وگو با حاضران است. به‌وضوح مشخص است که سفارش‌دهندگان تبلیغات «تلویکا» بر روی بخش‌های پربازدید کنسرت حساب ویژه‌ای باز کرده‌اند.

فیلیمو در سریال «تاسیان» ترانه‌های شهرام شب‌پره را در قالب وضعیت نمایشی یک جشن تولد تبلیغ می‌کند و از کنسرت او به‌صورت غیرمستقیم حمایت می‌کند، در حالی که تمام درآمد مبنایی فیلیمو و به تبع آن تلویکا از مخاطبان داخل ایران است. اظهارات احسان عمرانی در مورد وابستگی تلویکا به صباایده، معادله پیچیده‌ای را در این زمینه ایجاد می‌کند.

در گزارشی که خبرگزاری برنا در آن مقطع درباره ارتباط فیلیمو و تلویکا منتشر کرد، به این موضوع اشاره شد که روابط عمومی فیلیمو از پاسخ به پرسشی درباره ارتباط تلویکا و فیلیمو امتناع کرده است. با این حال، یکی از مدیران سابق فیلیمو و از سهامداران فعلی این پلتفرم، به‌تازگی از ارتباط این دو پلتفرم پرده برداشت. احسان عمرانی، که در سال ۱۴۰۱ از مدیریت فیلیمو کنار گذاشته شد، به‌طور رسمی اعلام کرد که تلویکا متعلق به مجموعه فیلیمو است.

او در مصاحبه‌ای به دلایل راه‌اندازی تلویکا اشاره کرد و گفت که به منظور دسترسی مخاطبان خارج از کشور به تولیدات اختصاصی فیلیمو، این پلتفرم ایجاد شده است. عمرانی همچنین از تغییر رویکرد مدیریت فیلیمو در مواجهه با تلویکا ابراز نارضایتی کرد و تأکید کرد که هیچ تصمیمی در این مجموعه بدون نظر مدیرعامل گرفته نمی‌شود.

این وضعیت با توجه به اینکه فیلیمو در چند سال گذشته برای بسیاری از آثارش پروانه تولید و نمایش دریافت نکرده، زمینه گسترش عبور از قوانین را در آینده توسعه نخواهد داد. نکته مهم‌تر این است که فیلیمو که در سال‌های اخیر عملکرد فراقانونی خود را دنبال کرده، به‌نظر می‌رسد که با ورود قاطع دستگاه قضایی مواجه خواهد شد، اما پیش‌بینی می‌شود که این نقطه پایان مسیر فراقانونی فیلیمو نخواهد بود.