«عدم پذیرش اشتباهات، درهای آشتی را می‌بندد؛ خوش‌بینی من به جامعه همچنان پابرجاست»

سیده فاطمه سادات کیایی در گفتگو با خبرگزاری مهر در خصوص تأثیرات جنگ بر انسان و جامعه بیان کرد: جنگ به عنوان یک پدیده انسانی، تأثیرات عمیقی بر زندگی و افکار انسان‌ها دارد. این تأثیرات تنها محدود به تخریب محیط زیست نیست، بلکه زندگی و زیست انسان‌ها را دچار تغییر و دگرگونی می‌کند. تغییراتی که در نحوه زندگی و تفکر افراد در مواجهه با جنگ به وجود می‌آید، تفاوت‌های قابل توجهی با دوران قبل از جنگ دارد. این تفاوت‌ها می‌تواند مثبت باشد و بر تمرکز انسان نسبت به خود و مفاهیم مهم زندگی تأثیر بگذارد یا منجر به خشم، تنفر و خشونت شود.

وی افزود: کنش‌ها و واکنش‌های انسان‌ها در شرایط بحرانی مانند جنگ، آینه‌ای از فرهنگ و ارزش‌های جامعه است که در طول زمان شکل گرفته و به صورت فردی و اجتماعی بروز می‌یابد. سلسله گفتگوهای خبرگزاری مهر با متخصصان علوم انسانی تحت عنوان «انسان پیش و پس از جنگ» به بررسی آثار جنگ بر اندیشه و افکار انسان می‌پردازد. در این راستا، گفتگوهایی با صاحب‌نظران مختلف انجام شده است.

کیایی در ادامه به نقل از جبار رحمانی، جامعه‌شناس، به بررسی وضعیت انسجام ملی در دوران جنگ و پس از آن پرداخت و گفت: تاریخ ایران نشان می‌دهد که جامعه در مواقع بحرانی از خود دفاع کرده است، اما در مواقعی که اعتماد مردم به نظام حکمرانی از بین رفته، جامعه کنار کشیده است. او تأکید کرد که ماندگاری حس انسجام ملی تنها در صورتی تضمین می‌شود که این حس حفظ و تقویت شود.

رحمانی همچنین به سرخوردگی پتانسیل اجتماعی پس از جنگ اشاره کرد و گفت: رسانه‌ها و نهادهای فرهنگی نتوانسته‌اند این پتانسیل را به درستی حفظ کنند و در عوض، به قالب‌بندی و دستکاری آن پرداخته‌اند. او افزود که جامعه باید اجازه رشد و بیان به همه افراد را بدهد و نباید تنها به یک گروه خاص محدود شود.

وی در ادامه به تأثیرات جنگ بر قشرهای مختلف جامعه اشاره کرد و گفت: واکنش‌ها و رفتارهای متفاوتی در میان قشرهای مختلف جامعه مشاهده می‌شود. قشر مرفه خواهان زندگی بهتر و تأمین معیشت است، در حالی که قشر پایین‌تر درگیر مسائل روزمره هستند. او همچنین به تسویه حساب‌های شخصی با جامعه‌شناسان در دوران جنگ اشاره کرد و گفت که این امر به ایجاد شکاف‌های اجتماعی منجر شده است.

رحمانی در پایان به ضرورت بازآفرینی سیستم دفاعی و فرهنگی کشور تأکید کرد و گفت: جامعه باید به خود آگاهی پیدا کند و از تبعیض و طرد دیگران عبور کند. او ابراز امیدواری کرد که جامعه بتواند به سمت یک وضعیت بهتر حرکت کند و هویت جمعی خود را احیا کند.