روش‌های مدیریت حملات ناگهانی ترس در شرایط جنگی

یک روانپزشک با اشاره به تفاوت ترس طبیعی و حملات پانیک در شرایط جنگ و انفجار، اظهار داشت: حملات پانیک خطرناک نیستند و با روش‌هایی مانند تنفس دیافراگمی، بازسازی شناختی و درمان‌های روان‌درمانی قابل کنترل هستند. مرضیه حیدرزاده، روانپزشک، با بیان اینکه ترس واکنشی طبیعی و سازگارانه به موقعیت‌های خطرناک است، افزود: ترس پاسخ فیزیولوژیک طبیعی بدن برای حفظ و بقای فرد است، اما اضطراب زمانی شکل می‌گیرد که این پاسخ در غیاب خطر واقعی فعال شود. در شرایط جنگ و انفجار، ممکن است هر دو واکنش در فرد بروز پیدا کنند.

وی ادامه داد: زمانی که فرد بدون وجود عامل مشخصی ناگهان دچار احساس شدید ترس، تپش قلب، تنگی نفس یا ترس از مرگ می‌شود، در واقع با حمله پانیک روبه‌رو است. در چنین وضعیتی، فرد تصور می‌کند که حمله قلبی دارد، در حالی‌که این علائم مربوط به یک واکنش اضطرابی حاد است. اگر این حملات تکرار شوند و فرد به طور مداوم نگران بروز دوباره آن باشد یا از موقعیت‌های مشابه دوری کند، احتمال ابتلا به اختلال پانیک مطرح می‌شود.

حیدرزاده درباره علل این اختلال گفت: گاه حملات پانیک به دنبال تجربه تروماتیک مانند شنیدن صدای انفجار ایجاد می‌شود و ذهن فرد به‌صورت شرطی نسبت به محرک‌های مشابه واکنش نشان می‌دهد. در برخی موارد نیز عملکرد نامتعادل بخش‌هایی از مغز مانند آمیگدال و هیپوکامپ منجر به واکنش بیش از حد به نشانه‌های محیطی می‌شود.

وی در ادامه درباره نحوه برخورد با این مشکل توضیح داد: در گام اول باید علل جسمی مانند بیماری‌های قلبی یا اختلالات غدد بررسی شوند تا اطمینان حاصل شود منشاء علائم جسمی نیست. سپس باید به فرد آموزش داده شود که این حملات خطرناک نیستند و معمولاً در چند دقیقه بهبود می‌یابند. بازسازی شناختی برای اصلاح افکار فاجعه‌انگار، آموزش تنفس دیافراگمی و تمرین آرام‌سازی از روش‌های مؤثر در کنترل اضطراب است.

حیدرزاده افزود: درمان‌های روان‌درمانی مانند درمان شناختی-رفتاری (CBT) و درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد (ACT) در بهبود علائم بسیار مؤثر هستند و در صورت نیاز، بنا به تشخیص روان‌پزشک از داروهای ضداضطراب یا مهارکننده‌های بازجذب سروتونین برای کنترل علائم استفاده می‌شود. وی در پایان تأکید کرد: در شرایط بحرانی و پرتنش، شناخت تفاوت میان ترس طبیعی و حملات هراس اهمیت فراوانی دارد. افزایش آگاهی عمومی و بهره‌مندی از خدمات سلامت روان می‌تواند نقشی مؤثر در پیشگیری از تشدید اضطراب و حفظ سلامت روان جامعه ایفا کند.