ترامپ فریبکار، هگست شگفت‌زده و ایرانی مقاوم: پیامدهای جنگ ایران برای واشنگتن؛ بنزین ۴ دلاری، افت سهام و اعتراضات خیابانی در آمریکا

مجله معروف آمریکایی «تایم» در مقاله‌ای تفصیلی به تاریخ ۲ آوریل، به بررسی وضعیت کنونی کاخ سفید، رئیس‌جمهور ایالات متحده و تیم نزدیک او پرداخته است. این مجله که یکی از ارکان امپراتوری رسانه‌ای جریان اصلی به شمار می‌رود، برخی اعترافات مطرح شده در این مقاله را از جنبه تحلیلی بسیار مهم ارزیابی کرده است. این گزارش به فریبکاری و دروغ‌پردازی رئیس‌جمهور آمریکا، حتی نسبت به مشاوران و دستیارانش اشاره کرده و نشان می‌دهد که هم رئیس‌جمهور و هم وزیر جنگ او، پت هگست، به شدت از واکنش ایران به تهاجم تروریستی و مقاومت تاریخی ایرانیان «غافلگیر» شده‌اند. تایم همچنین به تلاش‌های ترامپ برای خروج از این بحران اشاره کرده است.

دونالد ترامپ در هفته سوم جنگ ایران در دفتر بیضی شکل با گروهی از مشاوران مورد اعتماد خود مواجه شد که خبرهای ناخوشایندی را به او منتقل کردند. نظرسنجی‌هایی که تونی فابریتزیو، نظرسنجی‌دان قدیمی ترامپ، انجام داده بود نشان می‌داد که جنگی که ترامپ آغاز کرده بود به طور فزاینده‌ای نامحبوب می‌شود. قیمت بنزین از مرز ۴ دلار در هر گالن عبور کرده و بازارهای سهام به پایین‌ترین سطح چند ساله سقوط کرده بودند. سیزده نظامی آمریکایی کشته شده بودند و برخی از حامیان کلیدی ترامپ از درگیری‌هایی که پایانی مشخص برای آن به نظر نمی‌رسید، انتقاد می‌کردند.

وظیفه سوزی وایلز، رئیس ستاد کاخ سفید، و گروه کوچکی از دستیاران این بود که به رئیس‌جمهور بگویند هر چه جنگ بیشتر طول بکشد، حمایت عمومی از او و چشم‌انداز جمهوری‌خواهان در انتخابات میاندوره‌ای نوامبر بیشتر به خطر می‌افتد. این هشدار برای ترامپ ناراحت‌کننده بود. به گفته یک مقام ارشد دولت، رئیس‌جمهور بسیاری از صبح‌های اخیر را با تماشای کلیپ‌های ویدئویی تهیه شده توسط مقامات نظامی از موفقیت‌های میدان نبرد آغاز کرده است. او به مشاورانش گفته که فرماندهی کل قوا برای از بین بردن تهدید هسته‌ای ایران می‌تواند یکی از دستاوردهای شاخص او باشد.

با این حال، وایلز نگران بود که مشاوران دیدگاهی خوش‌بینانه از نحوه درک داخلی جنگ به رئیس‌جمهور می‌دهند و به جای آنچه او نیاز دارد بشنود، آنچه را که می‌خواهد بشنود به او می‌گویند. مقامات می‌گویند او به همکارانش اصرار کرده بود که در مورد ریسک‌های سیاسی و اقتصادی «با رئیس صریح‌تر باشند». این جلسه منعکس‌کننده واقعیتی بود که کاخ سفید دیگر نمی‌توانست نادیده بگیرد: زمان در حال اتمام است قبل از اینکه رئیس‌جمهور، حزبش و مردم آمریکا هزینه بسیار سنگین‌تری بپردازند.

ترامپ قول داده بود اقتصاد را احیا کند و ایالات متحده را از درگیری‌های خارجی دور نگه دارد. اکنون جنگی را آغاز کرده بود که برای راه‌اندازی آن مجوزی دریافت نکرده بود و درد اقتصادی ممکن است تازه شروع شده باشد. یک ماه پس از بزرگترین شوک نفتی در تاریخ مدرن، پیش‌بینی‌های رشد جهانی کاهش یافته و کمبودها در سراسر اروپا و آسیا در حال ظهور است. بسته شدن طولانی‌مدت تنگه هرمز، آبراه باریکی که مسیر اصلی خروج نفت و گاز از خلیج فارس است، می‌تواند اقتصاد جهانی را به سمت رکود سوق دهد.

رئیس‌جمهور از این مخمصه ناامید شده بود و با برخی از مقامات خود دچار اختلاف شده بود. به گفته دو مشاور و دو عضو کنگره که در هفته گذشته با او صحبت کرده‌اند، بار فزاینده سیاسی و اقتصادی باعث شده است که او به دنبال یک راه خروج باشد. ترامپ به آنها گفت که می‌خواهد کارزار نظامی را کاهش دهد و از درگیری طولانی‌مدتی که می‌تواند جمهوری‌خواهان را در آستانه انتخابات میاندوره‌ای زمین‌گیر کند، محتاط است. در عین حال، او می‌خواهد این عملیات موفقیتی قاطع باشد.

یک مقام ارشد دولت می‌گوید: «یک پنجره باریک وجود دارد.» ترامپ در سخنرانی خود در ساعت پربیننده در اول آوریل سعی کرد از این وضعیت خارج شود. او پیروزی‌های نظامی را به رخ کشید و گفت که عملیات «به پایان خود نزدیک می‌شود» و در عین حال تهدید کرد که زیرساخت‌های انرژی ایران را نابود خواهد کرد. رئیس‌جمهور گفت: «ما آنها را به عصر حجر بازمی‌گردانیم، جایی که به آن تعلق دارند.»

در مصاحبه تلفنی صبح روز بعد، ترامپ به تایم گفت که ایران مشتاق توافق برای پایان جنگ است. او می‌گوید: «چرا تماس نگیرند؟ ما دیشب هر سه پل بزرگ آنها را منهدم کردیم. آنها در حال نابود شدن هستند. می‌گویند ترامپ با ایران مذاکره نمی‌کند. منظورم این است که این یک مذاکره نسبتاً آسان است.» با این حال، در بالای کاخ سفید، شناخت فزاینده‌ای وجود دارد که ممکن است اوضاع از کنترل خارج شود.

مقامات کلیدی ترامپ، از جمله پت هگزت، وزیر جنگ، از باران حملات تلافی‌جویانه‌ای که تهران علیه اهداف آمریکایی و اسرائیلی در سراسر منطقه پرتاب کرد، غافلگیر شدند. این حملات شامل کشورهایی بود که تصور می‌شد خارج از محدوده هستند: کویت، بحرین، عربستان سعودی، امارات متحده عربی و قطر. این پاسخ، فرض را که تهران خود را به تلافی‌جویی‌های نمایشی محدود می‌کند، در هم شکست.

در بحث‌های داخلی قبل از شروع جنگ، هگزت به واکنش خفیف ایران به حملات گذشته ترامپ اشاره کرده بود و بر این اساس، اقدامات نظامی کالیبره شده می‌توانند بدون ایجاد یک جنگ گسترده‌تر، هزینه‌هایی را بر تهران تحمیل کنند. فردی آشنا با طرز فکر هگزت می‌گوید: «هگزت غافلگیر شد. شکی در این نیست.» پنتاگون این روایت را رد می‌کند و شان پارنل، سخنگوی اصلی هگزت، به تایم می‌گوید: «ارتش آمریکا پیشرفته‌ترین و جامع‌ترین سازمان برنامه‌ریزی در جهان است. ما قبلاً هر پاسخ احتمالی ایران را پیش‌بینی کرده و کاملاً برای آن آماده شده بودیم.»

بر اساس محاسبات پنتاگون، عملیات خشم حماسی یک موفقیت نظامی بدون ابهام بوده است و منجر به تخریب یا از کار افتادگی ۹۰ درصد از توان موشکی ایران، حدود ۷۰ درصد از پرتابگرهای آن، بیش از ۱۵۰ فروند شناور دریایی و همچنین کشته شدن علی خامنه‌ای، رهبر عالی ایران، به همراه بسیاری از معاونان ارشد او شده است. با این حال، به نظر می‌رسد دستیابی ترامپ به اهداف گسترده‌تری که به رخ می‌کشید، در بازه زمانی فشرده‌ای که کاخ سفید در نظر گرفته است، به طور فزاینده‌ای بعید باشد.

ترامپ در سخنرانی خود، عملیات را در آستانه پیروزی توصیف کرد و گفت: «همه برگ‌های برنده دست ماست. آنها هیچ برگ برنده‌ای ندارند. ما در مسیر تکمیل تمام اهداف نظامی آمریکا در مدت کوتاهی هستیم.» اما وضعیت پایان بازی مبهم باقی مانده است: ترامپ همزمان متعهد شده است که درگیری را تشدید کند و آن را کاهش دهد.

او همچنین قول داده است از ابزارهای بی‌سابقه برای آزاد کردن نیروی ویرانگر علیه ایران استفاده کند، اما به تایم می‌گوید که هرگز اجازه نمی‌دهد هوش مصنوعی تصمیمات مرگبار بگیرد و اصرار دارد که یک انسان همیشه زنجیره فرماندهی را کنترل کند. فراتر از آن، گزینه‌های بسیار کمی وجود دارد که به نظر می‌رسد حاضر باشد از روی میز بردارد. استیو ویتکاف، دوست دیرینه و فرستاده رئیس‌جمهور، این را محصول یک حرفه تجاری می‌داند که در آن حفظ گزینه‌های مختلف در اولویت بوده است.

ویتکاف به همکاران خود در کاخ سفید و وزارت امور خارجه گفته است: «دونالد ترامپ همیشه چندین استراتژی خروج دارد. او گزینه‌های زیادی، راه‌های خروج زیادی را نگه می‌دارد و سپس راه خود را در این فرآیند حس می‌کند.» اما جنگ‌ها راهی برای فراتر رفتن از برنامه‌های یک رئیس‌جمهور دارند. خطر قمار ترامپ این است که تشدید کارزار نظامی در هفته‌های آینده بیش از آنکه مسیرهای خروجی ایجاد کند، آنها را مسدود خواهد کرد.