چگونه مغز ما لحظات «یافتم» را خلق می‌کند؟

دانشمندان عصب‌شناس در حال بررسی فعالیت‌های مغزی مرتبط با لحظه‌های «یافتم!» هستند تا دریابند چگونه می‌توانند حافظه را تقویت کنند. این پژوهشگران به تازگی کشف کرده‌اند که مغز چگونه این نوع درک ناگهانی را ایجاد می‌کند و چرا ایده‌های حاصل از بینش معمولاً در حافظه ماندگار می‌شوند.

ماکسی بکر، عصب‌شناس دانشگاه دوک، با اشاره به تأثیر عمیق ایده‌های نوآورانه بر شیوه‌های تفکر در علم، بیان می‌کند که این موضوع او را به فکر درباره چگونگی شکل‌گیری چنین ایده‌هایی در مغز واداشته است. لحظات بینش، که در آن‌ها ایده‌ای به‌طور ناگهانی و واضح به ذهن می‌رسد، در تاریخ بشر نمونه‌های زیادی دارند. ارشمیدس، ریاضی‌دان یونانی، یکی از مشهورترین مثال‌ها است که در هنگام استحمام به این درک ناگهانی دست یافت و فریاد زد: «اورکا».

بکر و تیمش در تلاش برای کشف نشانه‌های عصبی بینش، از تصاویر مونی (Mooney images) استفاده کردند. این تصاویر ابتدا غیرقابل تشخیص هستند و نیاز به تمرکز دارند تا مغز بتواند آن‌ها را شناسایی کند. در طول این آزمایش، بکر از شرکت‌کنندگان خواست تا در دستگاه تصویربرداری تشدید مغناطیسی کارکردی (fMRI) دراز بکشند و مجموعه‌ای از ۱۲۰ تصویر مونی را مشاهده کنند.

نتایج نشان داد که در لحظه‌های بینش، فعالیت مغز در نواحی خاصی از جمله قشر پایینی پس‌سری و هیپوکامپ افزایش می‌یابد. این نواحی به شکل‌گیری درک و فهم جدید کمک می‌کنند. همچنین، پژوهش‌ها نشان می‌دهد که بینش نه تنها حس مهمی در لحظه ایجاد می‌کند، بلکه به تقویت حافظه نیز کمک می‌کند. بکر تصریح می‌کند که این تجربه‌های بینشی به خاطر تأثیرشان بر یادگیری و حافظه، مزیت‌های قابل توجهی دارند.

در ادامه، پژوهشگران دریافتند که افزایش فعالیت در نواحی مغزی مرتبط با لحظه‌های بینش می‌تواند پیش‌بینی‌کننده حافظه بهتر در آینده باشد. این یافته‌ها نشان‌دهنده اهمیت لحظات بینش در تقویت حافظه و یادگیری است، هرچند که این بدان معنا نیست که ایده‌های حاصل از این لحظات همیشه صحیح باشند.