چرا ناآرامی‌های دی‌ماه به رشد اقتصادی منجر نشد؟ / ناکامی مسئولان اقتصادی در آزمون “زولبیا و بامیه”

«وبلاگ مشرق» به بررسی روزانه اخبار و رویدادهای کشور می‌پردازد و تحلیل‌ها و پیشینه‌هایی را برای مخاطبان محترم ارائه می‌دهد. هر روز با بسته ویژه خبری-تحلیلی مشرق همراه باشید.

چرا آشوب خشن دی‌ماه یک تحرک اقتصادی نبود؟ عالیه شکربیگی، جامعه‌شناس، در مصاحبه‌ای با خبرگزاری ایلنا اظهار داشت: مشکلات معیشتی و اقتصادی که منجر به اعتراضات دی‌ماه شد، یکی از دلایل اصلی این اعتراضات بود. واقعیت این است که مسأله اقتصادی و شکاف اجتماعی-طبقاتی برخی از مردم را به خیابان‌ها کشاند. او همچنین به اظهارات پزشکیان درباره حقوق ماهیانه رئیس‌جمهور اشاره کرد و گفت: وقتی عده زیادی از مردم زیر خط فقر هستند، حقوق هزار دلاری رئیس‌جمهور حتی اگر کم هم باشد، نماد ناکارآمدی است. این وضعیت نشان‌دهنده وجود یک چرخه معیوب است؛ فقر و تشدید آن به بی‌اعتمادی اجتماعی منجر می‌شود. وقتی مسئولان در شرایطی که معیشت مردم را مدیریت نمی‌کنند، حقوق‌های بالایی دریافت می‌کنند، این امر می‌تواند به اعتراضات و اعتصابات کارگران و بازنشسته‌ها دامن بزند و مهاجرت نخبگان نیز شدت می‌گیرد.

در این راستا، باید به سه نکته مهم توجه کرد: نخست، نشان دادن یک اتوپیای آرمانی به مردم در مقولاتی مانند سیاست، عدالت و اقتصاد، اقدامی نادرست است. اتوپیا طبق اذعان تمام فلاسفه یک امر غیرممکن است و باید به واقعیت‌ها در سیاست و عدالت و اقتصاد توجه کرد. حقوق بالای مدیران و مسئولان رده بالا یک امر عقلایی در اقتصاد و سیاست است، زیرا مدیر بار مسئولیت را به دوش دارد و باید دغدغه‌های دیگران را نیز در نظر بگیرد. انتظار می‌رود که استادان دانشگاه این عقلانیت‌ها را با مردم در میان بگذارند و به جای تکرار نظرات نادرست در فضای مجازی، به تبیین واقعیت‌ها بپردازند.

دوم، مسائل و مشکلات اقتصادی همواره در جوامع وجود دارد و حتی در جوامع پیشرفته نیز افرادی دچار “فقر ذهنی” می‌شوند و احساس بی‌عدالتی می‌کنند. در این شرایط، نباید به افرادی که حقوق قانونی خود را دریافت می‌کنند، حمله کرد. پزشکیان یکی از روسای جمهور صادق و سلیم النفس تاریخ انقلاب است که زندگی ساده و مردمی او باید مورد قدردانی قرار گیرد. البته او نیز ممکن است در مدیریت خود خطاهایی داشته باشد، اما این امر به معنای عدم توجه او به مردم نیست.

سوم، فرد مذکور به اشتباه تلاش کرده تا عامل آشوب خشن دی‌ماه را مشکلات معیشتی و اقتصادی معرفی کند. در حالی که عدم همراهی اکثریت مردم با این حرکت و آغاز آشوب از متمول‌ترین نقطه اقتصاد، نشان‌دهنده نادرستی این فرض است. تحلیل درست این است که این آشوب‌ها ناشی از خشونت فروخفته و شبهات دیگر بود که ناگهان شعله‌ور شد و موجب تلخ‌کامی مردم و نظام اسلامی گردید.

در ادامه، علی بهره‌مند، رئیس اتحادیه قنادان، اعلام کرد: هر ساله در ماه مبارک رمضان، زولبیا و بامیه فروش خوبی داشت، اما امسال استقبال چندانی نشده و فروش نسبت به سال‌های قبل حدود ۵۰ درصد کاهش یافته است. او افزود: حذف ارز ترجیحی، قیمت مواد اولیه را چند برابر کرده و قیمت سهمیه مواد اولیه وزارت جهاد کشاورزی بالاتر از قیمت بازار است. به همین دلیل، دیگر کسی از جلوی قنادی‌ها رد نمی‌شود.

به گزارش محورنیوز، آنچه آقای بهره‌مند بیان کرده، نتیجه تصمیمات اقتصادی دولتمردان است که متأسفانه معیشت مردم را تحت تأثیر قرار داده و حتی یک شیرینی ساده را از سفره‌های افطار مردم حذف کرده است. دولتمردان باید بدانند که معیشت مردم آیینه تمام نمای تصمیمات آنهاست. این نقدها به منزله تکفیر یا از چشم افتادن نیست، بلکه به معنای توجه به مسئولان و اصلاح سمت و سوی انتخاب‌های آنهاست. با روند فعلی و فقدان نظارت کارای دولت و قوه قضائیه بر بازار و قیمت‌ها، معیشت مردم بهبود نخواهد یافت و دولت نیز قادر به کنترل گرانی‌های بی‌قاعده نخواهد بود.