نجوای بندگی در حرم امام رضا؛ احیای شب بیست‌ویکم رمضان در جوار بارگاه ملکوتی

شب بیست و یکم ماه رمضان، حرم مطهر امام رضا(ع) حال و هوایی خاص دارد. صحن‌ها آرام و در عین حال مملو از زمزمه دعا هستند؛ اشک‌هایی که در سکوت شب بر گونه‌ها می‌لغزد و دل‌هایی که زیر آسمان مشهد، به امید بخشش و تقدیر تازه به درگاه خداوند گره خورده‌اند. زائران از نقاط مختلف کشور آمده‌اند تا در این شب سرنوشت‌ساز، دل‌هایشان را به پنجره‌ای از نور بسپارند. امشب مشهد بیدار است و از صحن انقلاب تا گوهرشاد، صدای قرآن و دعای جوشن کبیر فضای حرم را لبریز از معنویت می‌کند. زائران با قرآن‌های بر سر و چشمان اشک‌بار، نام معصومان را زمزمه کرده و دل‌هایشان را به آستان مهربان امام رضا(ع) می‌سپارند؛ شبی که هر لحظه‌اش بوی تقدیر و امید می‌دهد. در شب قدر، وقتی عقربه‌های ساعت از نیمه‌شب عبور می‌کنند، حرم امام مهربانی‌ها به دریایی از دعا و اشک تبدیل می‌شود. پیر و جوان، زن و مرد، در کنار هم نشسته‌اند؛ برخی آرام قرآن می‌خوانند، برخی زیر لب دعا می‌کنند و برخی تنها به گنبد طلایی خیره شده‌اند؛ گویی دل‌ها در این شب بلند، راهی آسمان شده‌اند.

حجت‌الاسلام مهدی رحمانی، کارشناس دینی و مذهبی، در گفت‌وگو با محورنیوز به نقل از خبرگزاری مهر، اظهار کرد: خدا را باید شاکر باشیم که ما را در این برهه حساس نبرد تمدنی جبهه حق و باطل قرار داد و همچنین شاکر باشیم که ما را به ماه رمضان و شب‌های قدر رساند. وی افزود: شب‌های قدر، شب‌هایی است که با آبروی علی در خانه خدا می‌رویم و قرآن را بر سر می‌گیریم. این مسئله بسیار مهم است؛ چراکه قرآن و اهل‌بیت واسطه بین ما و خدا می‌شوند. رحمانی ادامه داد: امیرالمؤمنین علی علیه‌السلام تجسم انسان کامل و جلوه تجلی صفات الهی در بشر است. این شب‌ها پیش از شهادت حضرت امیر علیه‌السلام نیز وجود داشته‌اند، اما همزمانی آن‌ها با شهادت ایشان درس‌های فراوانی برای ما دارد. وی گفت: خدای متعال شب‌های قدر را شب‌های علوی قرار داده است. یکی از صفات حضرت امیر علیه‌السلام جاذبه و دافعه ایشان بود؛ یعنی انسان باید بیاموزد که اگر انسان طراز و خوبی است، باید در میان خوبان بندگان خدا جاذبه داشته باشد و در برابر بدان و دشمنان الهی دافعه داشته باشد. رحمانی افزود: کسانی که صلح کل هستند و فکر می‌کنند باید دل همه را به دست آورد، به این نکته توجه ندارند. آن‌ها سخن معروف «مثل لایبایع یزید» را فراموش کرده‌اند؛ سخنی که نشان‌دهنده مرزبندی روشن میان حق و باطل است. وی ادامه داد: باید توجه داشت که حتی امیرالمؤمنین علی علیه‌السلام نیز دشمنان فراوانی داشتند. رحمانی تأکید کرد: این نکته بسیار مهم است که بدانیم برای بنده خوب خدا بودن، طبیعی است که عده‌ای دشمن انسان باشند. وی گفت: امروز نیز رهبر ما در چنین شرایطی قرار دارد و دشمنان زیادی دارد. رحمانی بیان کرد: شب‌های قدر شب‌های بسیار حساسی است و واقعاً آن برهه حساس کنونی که از آن سخن گفته می‌شد، اکنون به اوج و تجلی خود رسیده است. وی افزود: نظم نوین جهانی در حال شکل‌گیری است؛ اما نه آن‌گونه که آمریکا می‌خواهد، بلکه در مسیری که امام خمینی و مقام معظم رهبری ترسیم کرده‌اند، یعنی تمدن نوین اسلامی. رحمانی ادامه داد: ما نیز در این شب‌ها در شب قدر حضور داریم و می‌توانیم با دعاهای خود در این تقدیرها نقش‌آفرینی کنیم. وی گفت: حضورهای میدانی مردم نیز اهمیت فراوانی دارد. این حضورها نوعی پیشگیری در برابر خون‌هایی است که ممکن است در آینده بر زمین ریخته شود. رحمانی بیان کرد: مردم در خیابان‌ها حضور دارند و چه صحنه زیبایی در تاریخ جهان شکل گرفته است؛ مردمی که همیشه در مساجد می‌نشستند، اکنون در میدان‌های بزرگ و خیابان‌های شهرها گرد هم می‌آیند.

حجت‌الاسلام مهدی مهدوی، استاد حوزه و دانشگاه، در گفت‌وگو با محورنیوز به نقل از خبرگزاری مهر، اظهار کرد: شب‌های قدر امسال در ایران، فراتر از یک آیین مذهبی صرف، به یک نقطه عطف راهبردی در تاریخ سیاسی کشور تبدیل شده است. وی افزود: امسال شاهد تلاقی بی‌سابقه‌ای از اعمال سنتی عبادی با کنش‌های کلان مدیریتی و اجتماعی هستیم. استاد حوزه و دانشگاه ادامه داد: در لایه نخست، اعمال معروف این شب‌ها همچون غسل، احیا، قرائت دعای جوشن کبیر و مراسم قرآن به سر گرفتن با همان شکوه همیشگی برقرار است؛ اما لایه دوم که امسال وجهه متفاوتی به این شب‌ها بخشیده، انتقال آیین‌ها از مساجد به تجمعات عظیم خیابانی و میادین اصلی شهر است. این حضور میدانی، دیگر تنها یک مناجات فردی نیست، بلکه به عنوان یک مانور قدرت و نمایش انسجام ملی در برابر تهدیدات خارجی و بحران‌های منطقه‌ای عمل می‌کند. مهدوی گفت: نکته کلیدی و سرنوشت‌ساز امسال، هم‌زمانی این شب‌های مقدس با اعلام انتخاب آیت‌الله سید مجتبی خامنه‌ای به عنوان رهبر جدید جمهوری اسلامی است. این تقارن باعث شده تا مفهوم سنتی «تجدید پیمان با ولایت» در شب‌های قدر، شکلی عینی و سیاسی به خود بگیرد. مهدوی افزود: بسیاری از برگزارکنندگان و شرکت‌کنندگان در این تجمعات، انتخاب ایشان در ایام قدر را یک تقدیر الهی توصیف می‌کنند تا از این طریق، به این انتقال قدرت مشروعیت قدسی ببخشند. شعارهای حمایت و تصاویر ایشان در کنار شعائر مذهبی، نشان‌دهنده این است که نظام از ظرفیت میلیونی این شب‌ها برای ارسال پیام ثبات و پشتوانه مردمی به داخل و خارج از کشور استفاده کرده است.

حجت‌الاسلام محمدعلی لطفی یزدی، کارشناس دینی و استاد حوزه علمیه، در گفت‌وگو با محورنیوز به نقل از خبرگزاری مهر درباره عظمت شب‌های قدر اظهار کرد: شب‌های قدر بسیار تعیین‌کننده و حساسی است. هر لحظه‌اش می‌تواند به اندازه کل عمرمان اثرگذار باشد. وی ادامه داد: اگر ما این لحظات را درست و به‌جا استفاده نکنیم، فرصتی است که می‌سوزد. امام صادق(ع) فرموده‌اند هر کسی این شب‌ها را احیا بدارد، گناهان گذشته و آینده‌اش برطرف می‌شود. لطفی یزدی با اشاره به سفارش‌های فراوان به دعا و استغفار در این شب‌ها افزود: در این شب‌ها بسیار به استغفار سفارش شده است. وی گفت: در این شب‌ها باید به سوی خدا ارتفاع بگیریم و از گناهان و غفلت‌ها فاصله بگیریم.

حرم مطهر امام رضا(ع)، شب با زمزمه دعا آغاز شد؛ با دل‌هایی که برای بخشش و امید آمده بودند. حالا با نزدیک شدن به سپیده صبح، همان دل‌ها سبک‌تر از قبل این صحن‌ها را ترک می‌کنند. شبی که با دعا آغاز شد، با امید به اجابت به پایان می‌رسد؛ زیر همان گنبد طلایی که از ابتدای شب پناه دل‌های بی‌قرار بود.