معترضی با ۱۵ میلیارد تومان سرمایه: “فقر ادراکی” چیست و چه آسیب‌هایی به همراه دارد؟

به تازگی ویدئویی از یک لیدر دستگیرشده در اغتشاشات “فتنه دی” منتشر شده که نکات عجیبی در آن به چشم می‌خورد. فرد دستگیرشده که حدود ۴۵ سال سن دارد، دارای اسلحه گرم کمری بوده و با آن شلیک نیز کرده است. همچنین، دختر ۱۸ ساله او نیز در این آشوب‌ها فعال بوده است. این فرد در بخشی از اعترافات خود ادعا می‌کند که فقیر است و سپس به عنوان شغل و فهرست اموالش موارد زیر را بیان می‌کند: ۱_ شغل دامداری ۲_ یک باغچه کوچک (۳۰۰ متری) ۳_ یک منزل مسکونی دو طبقه ۴_ یک خودروی ۲۰۶. ارزش تقریبی دارایی‌های این فرد بین ۱۵ تا ۲۵ میلیارد تومان تخمین زده می‌شود. با توجه به این موارد، دارایی‌های او هرگز در دایره فقر قرار نمی‌گیرد و او بر خلاف ادعای خود فقیر نیست. مردم باید قضاوت کنند که چند درصد از آشوبگران که به خیابان‌ها آمده بودند، دغدغه نان و فقر داشتند، اما می‌توان گفت که اکثریت قریب به اتفاق آن‌ها هرگز با چنین دغدغه‌ای مواجه نبوده‌اند.

سؤال این است که چرا برخی از این افراد خود را فقیر عنوان می‌کنند؟ “فقر ادراکی” یا “فقر مقایسه‌ای” به این پدیده اشاره دارد. این افراد به دلیل حضور مداوم در شبکه‌های اجتماعی و تأثیرپذیری از پروپاگاندای رسانه‌ای، توانایی دیدن داشته‌های خود را از دست می‌دهند و تنها به تصاویری از دارایی و ثروت دیگران چشم می‌دوزند. این وضعیت می‌تواند به این نتیجه منجر شود که فرد خود را فقیر تصور کند و هرگز به رضایت از زندگی نرسد.

اگر این تصور با سیاه‌نمایی دشمن و رذالت فردی ترکیب شود، می‌تواند خطرناک باشد و علیه نظام و سایر شهروندان عمل کند. به عنوان مثال، فردی که باید منبع آرامش و عقلانیت باشد، به یک گانگستر مسلح تبدیل می‌شود که حتی حاضر است دختر خود را قربانی آشوب کند. باید شجاعت داشت و گفت که ایران اسلامی با وجود مشکلات اقتصادی، این مشکلات در تمام اقتصادهای جهان وجود دارد و قابل حل هستند. همچنین، اقتصاد ایران دارای مثبتاتی مانند کالابرگ فراگیر، سوخت و نان ارزان، مالیات کم و نرخ بیکاری تک‌رقمی است.

جالب است که ایران در برخی از مثبتات اقتصادی خود حتی از کشورهایی مانند انگلیس و چین جلوتر است. اما به دلیل عدم تبیین مناسب این مقولات در رسانه‌ها و فضای مجازی، برخی شهروندان به سمت “فقر ادراکی و مقایسه‌ای” حرکت می‌کنند و در کنار سیاه‌نمایی، به موجوداتی مضر برای جامعه و نظام تبدیل می‌شوند.

لازم به تأکید است که حتی در صورت وجود ضعف‌های سیستم حکمرانی، آشوب و اغتشاش هرگز راه‌حل مشکلات نیست، زیرا “امنیت” بر هر چیزی ارجح است. برای رفع مشکلات باید از راه‌های صحیحی مانند رأی خوب، مطالبه از رسانه‌ها و احزاب سیاسی، و کار و تلاش بیشتر حرکت کرد. تغییرات اجتماعی، سیاسی و اقتصادی هرگز یک تغییرات دفعی نیستند و اصلاحات باید به تدریج انجام شوند. تمامی ارکان جامعه باید بدانند که اسلحه و آشوب تنها حس جنایتکاری عده‌ای را ارضا می‌کند و هیچ خاصیت دیگری ندارد.