دو تحول اساسی در سوپر لیگ کاراته: معرفی سیستم داوری جدید و چالش‌های آینده

فصل جدید رقابت‌های سوپر لیگ کاراته باشگاه‌های کشور با دو نکته مهم آغاز شد که ممکن است از دید بسیاری از کارشناسان پنهان مانده باشد. نخست، اجرای قوانین جدیدی است که با تصمیم فدراسیون جهانی از ابتدای سال ۲۰۲۶ به مرحله اجرا درمی‌آید و کاراته ایران و این رقابت‌ها نخستین جایی در جهان هستند که در همان روزهای آغازین سال جدید میلادی توسط داوران بین‌المللی به کار گرفته می‌شود. نکته دیگر، استفاده از سیستم جدید داوری موسوم به «JOYSTICK» است. در این سیستم، پرچم حذف شده و داوران برای ثبت امتیاز باید با فشار دادن دکمه‌ای که در دو رنگ آبی و قرمز در اختیار دارند، اقدام کنند. این سیستم مزایای زیادی دارد که بارزترین آن، کاهش تأثیر تصمیمات فردی داوران در ثبت یا عدم ثبت امتیاز است. در گذشته، با استفاده از پرچم، معمولاً شاهد بودیم که اگر داوری پرچم را به نشانه ثبت امتیاز حرکت می‌داد، حداقل یک داور دیگر نیز او را همراهی می‌کرد. اما در این سیستم، به دلیل عدم مشخص بودن حرکت داوران، قضاوت‌ها به اجرای عدالت نزدیک‌تر می‌شود. فدراسیون جهانی که استفاده از این سیستم را در تمامی مسابقات رسمی خود الزامی کرده، آن را با مبلغ ۹۰۰۰ دلار در اختیار کشورها قرار می‌دهد. این موضوع موجب شد تا مهندسان نخبه ایرانی با مهندسی معکوس، همین سیستم را برای کشورمان طراحی کنند که در مسابقات انتخابی تیم ملی نیز به خوبی عمل کرد. با این حال، در لیگ نواقصی مشاهده شد که کمیته داوران را ناچار به بازگشت به سیستم قضاوت با پرچم کرد. یوسف گرشاسبی، رئیس کمیته داوران فدراسیون کاراته، در این خصوص به گزارش محورنیوز به نقل از خبرگزاری مهر گفت: “ما در روزهای ابتدایی سال ۲۰۲۶ هستیم و طبق دستورالعمل WKF باید قوانین جدید در مسابقات اجرا شود. این قوانین تغییراتی جزئی دارند، اما ساختار کلی تغییر نکرده است. پیش از برگزاری هفته نخست، جلسات جداگانه‌ای با حضور داوران و مربیان تیم‌ها برگزار شد تا این تغییرات تشریح شود. ما اولین کشوری هستیم که این قوانین را در مسابقات سوپر لیگ، که بالاترین سطح رقابت‌هاست، اجرا می‌کنیم.” وی افزود: “فدراسیون جهانی کشورها را ملزم کرده که مسابقات خود را با دستگاه‌های الکترونیکی برگزار کنند. بر همین اساس، ما از مرحله نخست رقابت‌های انتخابی تیم ملی از این تکنولوژی بهره بردیم و در مسابقات سوپر لیگ نیز مورد استفاده قرار گرفت. ۴۰ داور آسیایی و جهانی داریم که گواهی استفاده از این دستگاه را در دو بخش کاتا و کومیته دارند.” رئیس کمیته داوران در خصوص مهم‌ترین تغییرات قوانین داوری گفت: “در بخش کاتا، از هر هفت داور قضاوت‌کننده، بالاترین و پایین‌ترین رأی حذف و باقی رأی‌ها محاسبه می‌شد، اما طبق قوانین جدید، رأی هر هفت داور محاسبه شده و کاتارویی که بیشترین رأی را کسب کند، برنده است. در کومیته نیز هر افتادن روی تاتامی، چه در ضربات دست و چه در ضربات پا، سه امتیاز به مجری تکنیک تعلق می‌گرفت، ولی در شرایط فعلی، اجرای تکنیک پا غیرمجاز بوده و امتیاز ندارد.” گرشاسبی ادامه داد: “هفته آینده مسابقات لیگ جهانی در گرجستان را پیش رو داریم که ۲۳ داور ما نیز اعزام می‌شوند و در این رقابت‌ها، این قوانین در بالاترین سطح اجرایی خواهد شد و ممکن است تغییراتی نیز داشته باشد که پس از این رقابت‌ها، در ایران نیز اجرایی خواهد شد.” وی در مورد ایرادات موجود در سیستم‌های داوری ساخته نخبگان ایرانی گفت: “این موضوع را در تمام دنیا و در همه مسابقات شاهد هستیم. به دلیل حساسیت بالای عمل با اشاره انگشت سبابه، اگر سرداور مواردی را تشخیص دهد، بررسی می‌کند تا حقی از کسی ضایع نشود. این موضوع در تمام دنیا مرسوم است.” رئیس کمیته داوران در خصوص تأثیر سیستم‌های جدید بر کار فنی کاراته‌کاها گفت: “کلیه مسابقات آسیایی، جهانی و رقابت‌های معتبر چون کاراته وان با این سیستم داوری قضاوت می‌شود و قابل قبول نیست که ما در داخل با پرچم قضاوت کنیم. این تناقض حتماً تأثیر منفی بر کار فنی کاراته خواهد داشت و باعث دوگانگی می‌شود. در داوری، یک کلمه داریم به نام «ساپورت کردن» که معمولاً در داوری با پرچم مرسوم بود، یعنی داورانی که در قطر قرار می‌گرفتند، روی یک ضربه پرچم می‌زدند و معمولاً داور مقابل نیز حمایت می‌کرد. اما در این سیستم جدید، داور همان چیزی را که دیده، اعمال می‌کند.” گرشاسبی در پایان گفت: “اختلاف داوری با پرچم و سیستم الکترونیکی شاید خیلی جزئی باشد، اما در رقابت‌های معتبر چون قهرمانی آسیا، همین تأثیرات اندک بسیار تعیین‌کننده است و بر همین اساس، ما نباید اجازه دهیم که این موضوعات بر کار فنی کاراته‌کاها تأثیرگذار باشد.”